Hoe vaak moet een NEN 3140-keuring plaatsvinden? De inspectiefrequentie hangt af van het type elektrische installatie of arbeidsmiddel, de gebruiksomstandigheden en de risico’s. Voor arbeidsmiddelen moet de werkgever bepalen hoe vaak een keuring nodig is. Daarbij spelen onder andere de gebruiksintensiteit, de werkomgeving en de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) een rol.
RecTech B.V. legt uit hoe je de juiste inspectiefrequentie bepaalt, wat de regels betekenen voor werkgevers en hoe je de elektrische veiligheid binnen jouw organisatie goed organiseert.
Kort antwoord: hoe vaak moet een NEN 3140-keuring plaatsvinden?
Er geldt niet voor iedere elektrische installatie of ieder elektrisch arbeidsmiddel één vaste inspectietermijn.
Volgens het Arboportaal staat in de toelichting op het Arbobesluit dat eenmaal per jaar keuren een veilige ondergrens is voor arbeidsmiddelen. Dit betekent niet dat ieder elektrisch apparaat of iedere installatie automatisch wettelijk jaarlijks moet worden gekeurd. De werkgever moet de passende frequentie bepalen en daarbij de risico’s en gebruiksomstandigheden meewegen.
Praktisch advies: inventariseer de aanwezige elektrische arbeidsmiddelen en installaties, beoordeel de risico’s en leg de gekozen inspectiefrequentie vast. Laat bij twijfel beoordelen welke inspectie en termijn bij jouw situatie passen.
Hoe bepaal je de juiste inspectiefrequentie?
De juiste frequentie voor een NEN 3140-keuring hangt af van de omstandigheden waarin elektrische installaties en arbeidsmiddelen worden gebruikt. Een apparaat dat dagelijks intensief wordt ingezet in een werkplaats kan bijvoorbeeld meer risico lopen op slijtage en beschadiging dan apparatuur die weinig wordt gebruikt in een kantooromgeving.
Bij het bepalen van een passende inspectiefrequentie zijn onder andere de volgende factoren belangrijk:
- Gebruiksintensiteit: hoe vaak en hoe intensief wordt de apparatuur gebruikt?
- Werkomgeving: zijn er risico’s door vocht, stof, vuil, hitte of mechanische belasting?
- Slijtage en beschadiging: hoe groot is de kans op beschadigde kabels, stekkers, aansluitingen of behuizingen?
- Eerdere inspecties: zijn eerder gebreken vastgesteld of komen bepaalde problemen regelmatig terug?
- Gevolgen van een defect: welke risico’s ontstaan wanneer een arbeidsmiddel of installatie niet veilig functioneert?
- Veranderingen in het gebruik: zijn er nieuwe machines geplaatst, werkzaamheden gewijzigd of omstandigheden veranderd?
De uitkomsten van de RI&E kunnen helpen om de risico’s inzichtelijk te maken en een passende inspectieplanning op te stellen.
Wil je weten wat een inspectie voor jouw bedrijf inhoudt? Bekijk dan onze pagina over NEN 3140-inspecties.
Is een jaarlijkse NEN 3140-keuring verplicht?
Een jaarlijkse NEN 3140-keuring is niet zonder meer wettelijk verplicht voor ieder elektrisch arbeidsmiddel of iedere elektrische installatie.
Werkgevers hebben wel de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat arbeidsmiddelen veilig kunnen worden gebruikt. Volgens het Arboportaal moeten arbeidsmiddelen die door gebruik, slijtage, veroudering of andere invloeden gevaarlijk kunnen worden, periodiek worden gekeurd. De frequentie hangt af van het soort arbeidsmiddel en de intensiteit van het gebruik.
De jaarlijkse termijn die in de toelichting op het Arbobesluit als veilige ondergrens wordt genoemd, is daarom belangrijke informatie bij het bepalen van een passende keuringsfrequentie. De concrete situatie en de bijbehorende risico’s blijven bepalend.
NEN 3140 biedt een kader voor de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen. De norm helpt organisaties om verantwoordelijkheden, veilig gebruik, werkzaamheden en inspecties te organiseren.
Alleen een keuringsdatum of sticker bijhouden is niet voldoende om een goed inspectiebeleid te organiseren. Ook de onderbouwing van de frequentie, de inspectieresultaten en de opvolging van gebreken zijn belangrijk.
Welke elektrische installaties en arbeidsmiddelen moeten worden geïnspecteerd?
Binnen bedrijven zijn uiteenlopende elektrische voorzieningen en arbeidsmiddelen aanwezig. Welke inspecties nodig zijn, hangt af van het type materieel, de toepassing en de risico’s.
Voorbeelden zijn:
- Elektrisch handgereedschap, zoals boormachines en slijpmachines.
- Verlengsnoeren en kabelhaspels.
- Elektrische machines die door medewerkers worden gebruikt.
- Elektrische verdeelinrichtingen en schakelkasten.
- Elektrische installaties in bedrijfsgebouwen.
- Elektrische aansluitingen van machines en andere technische installaties.
Het is belangrijk onderscheid te maken tussen een vast geïnstalleerde elektrische installatie en een los elektrisch arbeidsmiddel. De inspectieaanpak en de benodigde controles kunnen verschillen.
Ook een inspectie volgens NEN 3140 is niet hetzelfde als een volledige controle op de werking en functionaliteit van een installatie of machine. De omvang van de inspectie moet aansluiten op het doel en de betreffende situatie.
Wat wordt gecontroleerd tijdens een NEN 3140-keuring?
De inhoud van een NEN 3140-keuring is afhankelijk van het type installatie of arbeidsmiddel en de omstandigheden waarin het wordt gebruikt. Het doel is relevante veiligheidsrisico’s vast te stellen en eventuele gebreken tijdig te signaleren.
1. Visuele controle
Tijdens een visuele controle wordt onder meer gekeken naar zichtbare beschadigingen, de staat van kabels en aansluitingen en andere kenmerken die op een onveilige situatie kunnen wijzen.
2. Elektrische metingen en beproevingen
Waar nodig worden elektrische metingen en beproevingen uitgevoerd om de veiligheid te beoordelen. Welke controles nodig zijn, verschilt per installatie of arbeidsmiddel.
3. Beoordeling van de resultaten
De bevindingen worden beoordeeld om vast te stellen of er afwijkingen zijn die herstel of aanvullende maatregelen vereisen.
4. Rapportage en registratie
De inspectieresultaten worden vastgelegd, zodat inzichtelijk is wat is gecontroleerd, welke bevindingen zijn vastgesteld en welke acties eventueel nodig zijn.
Een keuringssticker kan helpen om de inspectiestatus zichtbaar te maken. De achterliggende inspectiegegevens blijven echter belangrijk voor een overzichtelijke administratie.
Wat gebeurt er als er gebreken worden vastgesteld?
Wanneer tijdens een inspectie een gebrek wordt ontdekt, moet worden beoordeeld welk risico dit oplevert en welke maatregelen nodig zijn.
Afhankelijk van de aard en ernst van het gebrek kan het nodig zijn om:
- Een onveilig arbeidsmiddel buiten gebruik te stellen.
- Een gebrek te laten herstellen.
- Aanvullende controles of metingen uit te voeren.
- De bevindingen en genomen maatregelen te registreren.
- De veilige ingebruikname opnieuw te beoordelen.
Het is verstandig om niet alleen de inspectie uit te voeren, maar ook de opvolging van de bevindingen goed te organiseren. Zo voorkom je dat geconstateerde gebreken blijven liggen.
Een arbeidsmiddel dat onveilig is, mag niet opnieuw worden gebruikt zolang veilig gebruik niet verantwoord is.
Hoe bereid je jouw bedrijf voor op een NEN 3140-keuring?
Een goede voorbereiding helpt om inspecties overzichtelijk te laten verlopen en zorgt ervoor dat relevante informatie beschikbaar is.
1. Maak een overzicht van installaties en arbeidsmiddelen
Breng in kaart welke elektrische installaties en arbeidsmiddelen binnen jouw organisatie aanwezig zijn. Denk aan machines, elektrisch gereedschap, verdeelinrichtingen en andere relevante apparatuur.
2. Verzamel eerdere inspectierapporten
Controleer welke inspecties eerder zijn uitgevoerd en of er nog openstaande aandachtspunten zijn. Eerdere resultaten kunnen helpen om terugkerende gebreken en risico’s te herkennen.
3. Zorg dat de apparatuur bereikbaar is
Maak de te inspecteren onderdelen zo goed mogelijk toegankelijk. Stem de werkzaamheden waar nodig af met medewerkers of de technische dienst.
4. Bespreek bekende storingen en gebreken
Informeer de inspecteur over bekende beschadigingen, storingen, wijzigingen en eerdere problemen. Deze informatie kan helpen om de inspectie gericht uit te voeren.
5. Leg verantwoordelijkheden en vervolgacties vast
Bepaal wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor de inspectieplanning, de registratie van resultaten en het opvolgen van noodzakelijke herstelwerkzaamheden.
NEN 3140 en NEN 1010: wat is het verschil?
NEN 3140 en NEN 1010 hebben beide betrekking op elektrische veiligheid, maar richten zich op verschillende aspecten.
NEN 3140 richt zich op de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen. Denk aan veilig gebruik, werkzaamheden, verantwoordelijkheden, onderhoud en periodieke inspecties.
NEN 1010 bevat eisen voor elektrische laagspanningsinstallaties, onder andere bij het ontwerpen en aanleggen van nieuwe installaties en bij wijzigingen aan bestaande installaties.
De normen hebben dus verschillende toepassingsgebieden. Een periodieke inspectie tijdens het gebruik is niet hetzelfde als een beoordeling van een nieuwe of gewijzigde installatie.
Lees meer over onze NEN 1010-inspecties als je meer wilt weten over inspecties van elektrische installaties.
Bedrijven die ook inzicht willen krijgen in brandrisico’s van elektrische installaties, kunnen daarnaast meer lezen over de Scope 10-inspectie in Zeeland. Vervang deze link vóór publicatie door de definitieve openbare URL van het artikel.
Hoe organiseert jouw bedrijf elektrische veiligheid?
Een goed georganiseerd inspectiebeleid helpt om inzicht te houden in de staat van elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Door risico’s te beoordelen, inspecties te plannen, bevindingen vast te leggen en gebreken op te volgen, krijgt elektrische veiligheid een structurele plaats binnen de bedrijfsvoering.
Voor bedrijven is het belangrijk dat de inspectieplanning aansluit op de aanwezige apparatuur, de gebruiksomstandigheden en de geldende eisen. Een passende aanpak maakt bovendien duidelijk welke werkzaamheden nodig zijn en wie verantwoordelijk is voor de opvolging.
RecTech B.V. ondersteunt bedrijven en organisaties vanuit Oostkapelle met elektrotechnische inspecties en technische dienstverlening. Wij zijn actief in heel Zeeland, waaronder Walcheren, Noord-Beveland, Zuid-Beveland, Schouwen-Duiveland en Zeeuws-Vlaanderen.
Wil je weten welke inspectie bij jouw organisatie past? Bekijk onze pagina over NEN 3140-inspecties of neem contact op met RecTech B.V. om jouw situatie te bespreken.
Veelgestelde vragen over NEN 3140-keuring
Moet ieder elektrisch apparaat jaarlijks worden gekeurd?
Nee, niet ieder elektrisch apparaat heeft automatisch dezelfde jaarlijkse inspectietermijn. De benodigde frequentie hangt af van het type arbeidsmiddel, de gebruiksintensiteit en de risico’s. De werkgever moet een passende keuringsfrequentie bepalen.
Is NEN 3140-keuring wettelijk verplicht?
NEN 3140 is een norm en niet op zichzelf een wet. Werkgevers hebben wel wettelijke verplichtingen voor veilige arbeidsmiddelen en een veilige werkomgeving. NEN 3140 biedt een methode om de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en arbeidsmiddelen te organiseren.
Wie mag een NEN 3140-keuring uitvoeren?
De werkgever moet ervoor zorgen dat de inspectie wordt uitgevoerd door een deskundig persoon of een deskundige instelling. De vereiste deskundigheid hangt af van de werkzaamheden en de betreffende installatie of het arbeidsmiddel.
Is een keuringssticker voldoende?
Een sticker kan de inspectiestatus zichtbaar maken, maar vervangt niet de achterliggende registratie van de uitgevoerde inspectie en de vastgestelde bevindingen.
Wat moet ik doen als een elektrisch arbeidsmiddel wordt afgekeurd?
Laat beoordelen welke gebreken zijn vastgesteld en welke maatregelen nodig zijn. Als het arbeidsmiddel onveilig is, moet het buiten gebruik blijven totdat veilig gebruik weer verantwoord is.
Wat is het verschil tussen een NEN 3140-inspectie en een NEN 1010-inspectie?
NEN 3140 richt zich op de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en arbeidsmiddelen. NEN 1010 bevat eisen voor elektrische laagspanningsinstallaties, onder andere bij ontwerp en aanleg. Welke beoordeling nodig is, hangt af van de situatie.
Meer weten over elektrotechnische inspecties in Zeeland?
RecTech B.V. deelt via Kennis & Nieuws praktische informatie over elektrotechnische inspecties, technisch tekenwerk, digitalisering en energieopslag. Zo helpen we bedrijven en organisaties om meer inzicht te krijgen in technische vraagstukken en de veiligheid van hun installaties.
Bekijk het volledige overzicht van onze elektrotechnische diensten in Zeeland of neem contact op met RecTech B.V. voor overleg over jouw situatie.
Bronnen en verdere informatie
Voor meer informatie over de wettelijke verplichtingen voor het keuren van arbeidsmiddelen en de toepassing van elektrotechnische normen kun je de volgende bronnen raadplegen:
- Arboportaal – Keuring van arbeidsmiddelen – informatie over periodieke keuringen, het bepalen van de keuringsfrequentie en de deskundigheid van de uitvoerder.
- NEN – Informatie over NEN 3140 – informatie over veilige bedrijfsvoering, werkzaamheden en inspecties van elektrische installaties en arbeidsmiddelen.
- NEN – NEN 1010 voor laagspanningsinstallaties – informatie over de eisen voor het aanleggen, uitbreiden en aanpassen van elektrische laagspanningsinstallaties.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen beoordeling van een specifieke installatie of arbeidsmiddel. De benodigde inspecties en frequenties hangen af van de situatie, de risico’s en de geldende eisen. Raadpleeg voor de wettelijke uitgangspunten het Arboportaal en voor informatie over de norm de website van NEN.